बिशेष रिपोर्ट - ओखलढुंगामा राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीको तर्फबाट निर्वाचित सांसद विश्वराज पोखरेलको विद्यालय भ्रमणका क्रममा देखिएको व्यवहारले जनप्रतिनिधिको आचरण, सार्वजनिक मर्यादा र शक्ति प्रयोगको सीमाबारे गम्भीर बहस जन्माएको छ । उपलब्ध विवरणअनुसार खिजिदेम्बा गाउँपालिका-२ स्थित चण्डेश्वरी माध्यमिक विद्यालयमा पुगेका उनले प्रधानाध्यापकलाई स्वागत नगरेको भन्दै सार्वजनिक रूपमा हप्काएको घटना बाहिरिएपछि त्यसको भिडियो सामाजिक सञ्जालमा तीव्र रूपमा फैलिएको छ ।

घटनाको सन्दर्भ:

निर्वाचनपछि मतदातालाई धन्यवाद दिन गाउँ पुगेका सांसद पोखरेलले सोही क्रममा विद्यालय निरीक्षण पनि गरेका थिए । तर विद्यालयको तयारीमै व्यस्त रहेका प्रधानाध्यापक शान्तबहादुर मगरप्रति उनले प्रयोग गरेको भाषा र शैलीले व्यक्तिगत असन्तुष्टिभन्दा माथि उठेर सार्वजनिक पदको मर्यादामाथि प्रश्न खडा गरेको छ ।

शिक्षकको पेशागत मर्यादा:

विद्यालय शिक्षक र प्रधानाध्यापकको नेतृत्वमा सञ्चालन हुने शैक्षिक संस्था हो, जहाँ अनुशासन, व्यवस्थापन र समुदायसँगको सहकार्य महत्वपूर्ण हुन्छ । जनप्रतिनिधिले सम्मान अपेक्षा गर्नु स्वाभाविक भए पनि त्यसलाई अनिवार्य कर्तव्यझैँ थोपर्नु शिक्षकको पेशागत स्वतन्त्रता र गरिमामाथि चोट पुग्ने विषय हो । विद्यालयलाई “स्वागतको औपचारिकता पूरा गर्ने थलो” बनाउने प्रवृत्तिले शैक्षिक वातावरण कमजोर बनाउँछ ।

राजनीतिक संस्कारको प्रश्न:

पूर्व एआईजीसमेत रहेका पोखरेलको व्यवहारमा प्रशासनिक कठोरता झल्किएको टिप्पणी आएको छ । तर सुरक्षात्मक निकायको अनुशासनलाई राजनीतिक भूमिकामा शक्ति प्रदर्शनको रूपमा प्रयोग गर्नु स्वीकार्य हुँदैन । निर्वाचित जनप्रतिनिधिबाट अपेक्षा गरिने मूल मूल्य भनेको संवाद, संयमता र नम्रता हो । उनका प्रतिस्पर्धी कुमार लुइँटेलले समेत सार्वजनिक रूपमा “जनताको सेवक” भएर प्रस्तुत हुन सुझाव दिएका छन् ।

नैतिक सन्देश:

यो प्रकरणको मूल प्रश्न “स्वागत भयो कि भएन” भन्ने होइन, सार्वजनिक पदमा पुगेपछि व्यक्तिले समुदायसँग कस्तो सम्बन्ध निर्माण गर्छ भन्ने हो । सीमित मतान्तर (नेपाली कांग्रेसका उमेदवार कुमार लुइँटेलसँग ५ मत अन्तर) ले जितेका जनप्रतिनिधिबाट अझ बढी विनम्रता र समावेशी व्यवहार अपेक्षित हुनु स्वाभाविक हो । यस्तो अवस्थामा अहंकार होइन, भरोसा निर्माण गर्ने शैली आवश्यक हुन्छ ।

निष्कर्ष:

शिक्षकको पक्षमा उभिनु किन जरुरी? विद्यालय कुनै राजनीतिक शक्ति प्रदर्शन गर्ने स्थान होइन । शिक्षकको पेशागत आत्मसम्मानको रक्षा गर्नु नै स्वस्थ समाजको आधार हो । जनप्रतिनिधिले सम्मान माग्नु अघि सम्मान दिन सिक्नुपर्छ-विशेषगरी ती व्यक्तिहरूलाई, जो समाज निर्माणको मूल आधार हुन् ।

सम्पादकीय टिप्पणी:

ओखलढुंगाको यो घटनाले एउटा स्पष्ट सन्देश दिन्छ: पदले अधिकार दिन्छ, तर अहंकार होइन । शिक्षक, विद्यालय र समुदायप्रतिको सम्मानबिनाको राजनीति दीर्घकालीन रूपमा जनविश्वास कमजोर बनाउने खतरा बोकेको हुन्छ । लोकतन्त्रको सार शक्ति प्रदर्शनमा होइन, जिम्मेवारीपूर्ण व्यवहारमा निहित हुन्छ ।