काठमाडौं । नेपाली कांग्रेसका सभापति गगनकुमार थापाले पार्टीको अन्तर्राष्ट्रिय प्रतिनिधित्वमा महत्वपूर्ण फेरबदल गर्दै एसियाली राजनीतिक दलहरूको अन्तर्राष्ट्रिय सम्मेलन (आईसीएपीपी) को स्थायी समितिमा उपसभापति विनोदकुमार चौधरीलाई जिम्मेवारी दिएका छन्। यसअघि उक्त जिम्मेवारी सम्हाल्दै आएकी नेतृ सुजाता कोइरालालाई हटाएर चौधरीलाई अघि सार्ने निर्णयले कांग्रेसभित्र नयाँ राजनीतिक बहस सिर्जना गरेको छ।
कांग्रेस केन्द्रीय कार्यालयले नोभेम्बर ५ मा आईसीएपीपी स्थायी समिति अध्यक्ष चुङ ई-योङलाई औपचारिक पत्र पठाउँदै चौधरीलाई पार्टीको प्रतिनिधिका रूपमा मनोनयन गरिएको जानकारी गराएको हो। कार्यवाहक मुख्यसचिव कृष्णप्रसाद दुलालद्वारा हस्ताक्षरित पत्रमा सभापति थापाको तर्फबाट चौधरीलाई तत्काल लागू हुने गरी जिम्मेवारी दिइएको उल्लेख छ।
यो निर्णयलाई पार्टीको अन्तर्राष्ट्रिय प्रतिनिधित्वमा गरिएको सामान्य जिम्मेवारी हेरफेरका रूपमा मात्र हेरिएको छैन। नयाँ नेतृत्वले अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध, कूटनीतिक पहुँच र पार्टीको संस्थागत प्रतिनिधित्वलाई नयाँ ढंगले व्यवस्थित गर्न खोजेको संकेतका रूपमा समेत व्याख्या गर्न थालिएको छ।
सुजाताको बहिर्गमनले कांग्रेसभित्र असन्तुष्टिको संकेत
लामो समयदेखि अन्तर्राष्ट्रिय राजनीतिक मञ्चमा कांग्रेसको प्रतिनिधित्व गर्दै आएकी सुजाता कोइरालालाई हटाउने निर्णयले पार्टीभित्र असन्तुष्टि जन्माएको छ। विशेषगरी कोइराला परिवारसँग जोडिएको राजनीतिक वृत्तमा यस निर्णयलाई चासोका साथ हेरिएको छ।
एकातिर सभापति थापाले उपसभापति चौधरीलाई अन्तर्राष्ट्रिय जिम्मेवारीमा अघि सारेका छन् भने अर्कोतिर पूर्वप्रधानमन्त्री गिरिजाप्रसाद कोइरालाकी छोरी सुजातालाई उक्त भूमिकाबाट बाहिर राखेका छन्। यसले नयाँ नेतृत्वले पुरानो राजनीतिक प्रभाव र जिम्मेवारीको संरचनालाई कसरी पुनर्व्यवस्थित गर्दैछ भन्ने प्रश्नसमेत उठाएको छ।
कोइराला परिवारको राजनीतिक समीकरणमा नयाँ प्रश्न
कांग्रेसभित्र यतिबेला कोइराला परिवारको राजनीतिक भूमिकालाई लिएर पनि चासो बढेको छ। शशांक कोइराला १५औँ समानान्तर महाधिवेशनको तयारीमा सक्रिय रहेको चर्चा छ भने शेखर कोइराला अहिलेसम्म कुनै समूहमा खुलेर सहभागी भएका छैनन्।
यस्तो अवस्थामा सुजाताको जिम्मेवारी परिवर्तनले पार्टीभित्रको शक्ति सन्तुलन र आगामी राजनीतिक समीकरणबारे थप बहस सिर्जना गरेको छ।
गगन नेतृत्वको परीक्षा : निर्णयमा सुधार कि नयाँ ध्रुवीकरण?
सभापति थापाका लागि यो निर्णय अन्तर्राष्ट्रिय प्रतिनिधित्वको व्यवस्थापन मात्र होइन, पार्टीभित्र जिम्मेवारी बाँडफाँट गर्दा अपनाइने राजनीतिक दृष्टिकोणको परीक्षण पनि बन्न सक्छ। नयाँ नेतृत्वले क्षमता, योगदान र संस्थागत आवश्यकताका आधारमा जिम्मेवारी पुनर्वितरण गर्न खोजेको हो भने त्यसको औचित्य परिणामबाट पुष्टि गर्नुपर्नेछ।
तर जिम्मेवारी परिवर्तनले पार्टीभित्र असन्तुष्टि र नयाँ ध्रुवीकरण बढायो भने नेतृत्वको एकता कायम राख्ने चुनौती थपिन सक्छ।
कांग्रेस अहिले पुरानो विरासत, नयाँ नेतृत्व र बदलिँदो राजनीतिक आवश्यकताबीचको संक्रमणमा छ। यस्तो अवस्थामा नेतृत्वले कसलाई जिम्मेवारी दियो भन्नेभन्दा पनि निर्णय कति पारदर्शी, न्यायोचित र संस्थागत हितअनुकूल छ भन्ने विषय बढी महत्वपूर्ण हुनेछ।
गगन थापाको नेतृत्व सफल हुने आधार जिम्मेवारी परिवर्तनको संख्या होइन, पार्टीभित्र विश्वास निर्माण, योग्यताको सम्मान र सामूहिक नेतृत्वको अभ्यास हुनेछ।
