काठमाडौ । रसुवामा आएको आकस्मिक बाढीका कारण त्रिभुवन त्रिशूली माध्यमिक विद्यालय जोखिममा पर्नुअघि नै १ हजार ६ सयभन्दा बढी विद्यार्थीलाई सुरक्षित स्थानमा सार्न महत्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गरेका विद्यालयका प्रधानाध्यापक राजेन्द्र दवाडीको साहस र सूझबुझको प्रशंसा भएको छ।

विपद्को जोखिमलाई समयमै पहिचान गरी विद्यार्थीलाई विद्यालयबाट सुरक्षित स्थानमा सार्ने निर्णय गरेका दवाडीको तत्परताले ठूलो मानवीय क्षति हुनबाट जोगिएको थियो। संकटको समयमा देखाएको नेतृत्व, जिम्मेवारीबोध र तत्काल निर्णय गर्ने क्षमताको सम्मान गर्दै नेपालका लागि भारतीय राजदूत श्री नवीन श्रीवास्तवसहित भारतीय दूतावासका प्रतिनिधिहरूले विदुर पुगेर प्रधानाध्यापक दवाडीसँग विशेष भेट गरेका छन्।

भेटका क्रममा राजदूत श्रीवास्तवले विपद्को संवेदनशील अवस्थामा दवाडीले निर्वाह गरेको नेतृत्वदायी भूमिकाको प्रशंसा गर्दै विद्यार्थीको सुरक्षा सुनिश्चित गर्न उनले देखाएको साहस र तत्परताप्रति सम्मान व्यक्त गरेका थिए।

भारतसँग जोडिएको विद्यालयको दशकौँ पुरानो सम्बन्ध

त्रिभुवन त्रिशूली माध्यमिक विद्यालयको भारतसँग दशकौँ पुरानो ऐतिहासिक सम्बन्ध रहेको छ। विद्यालयको प्रारम्भिक निर्माणमा भारतले सहयोग गरेको थियो।

सन् १९५० को दशकमा भारतको प्रारम्भिक सहयोगमा विद्यालय निर्माण भएको थियो। त्यस्तै, त्रिशूली जलविद्युत् परियोजनाको निर्माणसँग सम्बन्धित एक भारतीय इन्जिनियरले विद्यालय भवनको मूल डिजाइन तयार गरेका थिए।

यस कारण त्रिभुवन त्रिशूली माध्यमिक विद्यालयलाई नेपाल-भारतबीचको शैक्षिक तथा विकास सहकार्यको पुरानो उदाहरणका रूपमा समेत हेरिन्छ।

२०२२ मा भारतको सहयोगमा नयाँ भवन निर्माण

विद्यालयको पूर्वाधार विकासमा भारतको सहयोग पछिल्लो समय पनि निरन्तर रहँदै आएको छ। सन् २०२२ मा भारत सरकारको उच्च प्रभाव सामुदायिक विकास कार्यक्रम (HICDP) अन्तर्गतको अनुदान सहयोगमा विद्यालयको नयाँ भवन निर्माण गरिएको थियो।

विद्यालयको भौतिक पूर्वाधार निर्माणमा भएको यो सहयोगले नेपाल-भारतबीचको शैक्षिक तथा विकास सहकार्यलाई थप निरन्तरता दिएको थियो।

बाढीपछि पुनर्निर्माणमा सहयोगको प्रतिबद्धता

आकस्मिक बाढीका कारण विद्यालयमा पुगेको क्षतिपछि अब यसको पुनर्निर्माण र पुनःस्थापना मुख्य चुनौती बनेको छ। विद्यालयसँगको लामो ऐतिहासिक सम्बन्धलाई ध्यानमा राख्दै भारतीय पक्षले विद्यालयको पुनर्निर्माण तथा पुनःस्थापनाका लागि आवश्यक सहयोग गर्ने प्रतिबद्धता जनाएको छ।

यसअघि पनि विद्यालयको पूर्वाधार निर्माणमा सहयोग गरेको भारतले विपद्पछिको पुनर्निर्माणमा समेत सहकार्य गर्ने प्रतिबद्धता जनाएपछि विद्यालय समुदायमा पुनःस्थापनाको आशा बढेको छ।

विपद्को समयमा १ हजार ६ सयभन्दा बढी विद्यार्थीलाई सुरक्षित स्थानमा सार्न सफल प्रधानाध्यापक दवाडीको भूमिका विद्यालयको सुरक्षा र विपद् व्यवस्थापनको महत्वपूर्ण उदाहरण बनेको छ।

समयमै जोखिम पहिचान, तत्काल निर्णय र प्रभावकारी नेतृत्वले ठूलो मानवीय क्षति रोक्न सकिन्छ भन्ने सन्देशसमेत यस घटनाले दिएको छ। 

त्रिभुवन त्रिशूली माध्यमिक विद्यालयको पुनर्निर्माणसँगै नेपाल-भारतबीचको दशकौँ पुरानो शैक्षिक तथा विकास सहकार्यले नयाँ चरण प्रवेश गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।चाहनुहुन्छ भने म यसको झन् शक्तिशाली मुख्य शीर्षकका १० विकल्प पनि तयार गरिदिन सक्छु।