काठमाडौं । नागरिकताको प्रतिलिपि लिन अब नागरिकता जारी भएको जिल्लामै पुग्नुपर्ने बाध्यता हटेको छ । सरकारले सेवा प्रवाहलाई सहज र नागरिकमैत्री बनाउने उद्देश्यले देशभरका जुनसुकै जिल्ला प्रशासन कार्यालयबाट नागरिकताको प्रतिलिपि लिन सकिने व्यवस्था लागू गरेको हो ।
नेपाल नागरिकता (पाँचौँ संशोधन) नियमावली, २०८३ तथा सरकारको १०० बुँदे शासकीय सुधार कार्यसूचीअनुसार नयाँ व्यवस्था कार्यान्वयनमा ल्याइएको हो । यससम्बन्धी निर्देशन गृह मन्त्रालयले सबै जिल्ला प्रशासन कार्यालयमा पठाइसकेको छ ।
जिल्ला प्रशासन कार्यालय काठमाडौंले सोमबार सूचना जारी गर्दै नागरिकता हराएको, आगलागी वा पानीका कारण नष्ट भएको, च्यातिएर प्रयोग गर्न नमिल्ने भएको, नयाँ ढाँचामा प्रतिलिपि आवश्यक परेको वा अन्य कारणले प्रतिलिपि लिनुपर्ने अवस्थामा जुनसुकै जिल्लाबाट सेवा लिन सकिने जनाएको छ ।
नयाँ व्यवस्थाले नागरिकता जारी भएको जिल्लाभन्दा टाढा बसोबास गर्ने नागरिकलाई विशेष राहत पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ । यसअघि प्रतिलिपि लिन सम्बन्धित जिल्लामै पुग्नुपर्ने हुँदा सेवाग्राहीले समय र खर्च दुवै बेहोर्नुपर्ने अवस्था थियो ।
काठमाडौं उपत्यकामा भने सेवाग्राहीको चाप व्यवस्थापन गर्न तीनवटै जिल्ला प्रशासन कार्यालयलाई प्रदेशअनुसार जिम्मेवारी बाँडफाँट गरिएको छ । काठमाडौं जिल्ला प्रशासन कार्यालयबाट बागमती, गण्डकी र लुम्बिनी प्रदेशका नागरिकले सेवा लिन सक्नेछन् । ललितपुरबाट कर्णाली र सुदूरपश्चिम तथा भक्तपुरबाट कोशी र मधेस प्रदेशका नागरिकलाई सेवा उपलब्ध गराइनेछ ।
काठमाडौं जिल्ला प्रशासन कार्यालयका अनुसार निवेदकको जैविक विवरण राष्ट्रिय परिचय व्यवस्थापन सूचना प्रणाली (एनआईडीएमआईएस) र केन्द्रीकृत नागरिकता सूचना व्यवस्थापन प्रणाली (सीसीआईएमएस) मा रहेको अभिलेखसँग मिलेपछि प्रतिलिपि जारी गरिनेछ ।
तर, प्रणालीमा रहेको विवरण र निवेदनमा उल्लेखित विवरण नमिलेमा, पुरानो नागरिकतामा भएको नाम, थर, जन्ममिति वा अन्य विवरण परिवर्तन गरेर प्रतिलिपि लिन खोजेमा अथवा नागरिकता शङ्कास्पद देखिएमा भने नागरिकता जारी भएको साविककै जिल्लामा सम्पर्क गर्नुपर्नेछ ।
सरकारको यो व्यवस्थाले नागरिकता प्रतिलिपि प्राप्त गर्ने प्रक्रियालाई सरल बनाउँदै अनावश्यक दौडधुप, समय र खर्च घटाउने अपेक्षा गरिएको छ ।
