विश्वभर जन जीवन प्रभावित बनाएको कोभिड १९ बाट नेपाल पनि अछुतो रहेन । नेपालमा त्यसको प्रत्यक्ष प्रभाव आर्थिक क्षेत्रमा पनि देखाप¥यो । कोरोनाको असर विस्तारै लयमा आउन लागेको अवस्थामा पुनः देशमा आर्थिक मन्दीको प्रभाव देखिन थालेको छ ।
यस्तो समयमा आर्थिक क्षेत्रको सुधारका लागी राज्यले समन्वयकारी भूमिका खेल्नु आवश्यक हुन्छ । देशको सबै क्षेत्रहरु तहसनहस भएको अवस्थामा अबको समय आर्थिक अनुशासनमा ध्यान दिन जरुरी छ । नेतृत्व तह नै ठूला ठूला भष्ट्रचारका काण्डहरुमा मुछिदा देशको अर्थतन्त्रको अवस्थामा सुधार ल्याउन कठिन हुन्छ कि भन्ने जनमानसमा पर्न थालेको छ । व्यक्ति व्यक्ति अब अनुशासित भएर अगाडि बढ्नुपर्ने देखिन्छ । सुशासन आर्थिक वृद्धिको लागि अपरिहार्य कुरा हो ।
भ्रष्टाचार न्युनीकरण अर्को अपरिहार्य कुरा हो । मुलुकमा अनिश्चितता छ । सबैभन्दा बढी अर्थमन्त्री र प्रधानमन्त्री ब्योहोरेको गर्भनर सायद म नै हुँ । ५ वर्षसम्म ५ वटा प्रधानमन्त्री ५ वटा अर्थमन्त्री मैले व्यहोरें । राजनीतिक अस्थिरताका कारण नीतिगत स्थायित्व नहुनु र व्यक्तिगत स्वार्थ हावी हुनुले पनि सुशासनमा प्रभाव परेको हो । नीतिगत स्थायित्व नहुदाँ ‘पोलिसी करप्सन’ हुन्छ । नीतिगत भ्रष्टाचार बढ्छ जसले गर्दा सुशासनमा प्रभाव पारेर आर्थिक गतिविधि अगाडि बढ्न सकेको छैन ।
नीतिगत रुपमा हुने भ्रष्टाचारलाई न्युनीकरण गरेर देशलाई आर्थिक रुपमा समृद्धि बनाउन सकिन्छ । अस्थिरता,कुशासन र भ्रष्टाचार कम गर्न नेतृत्व तह देश र जनताप्रति उत्तरदायि र अनुशासित हुन जरुरी छ ।
डा.चिरञ्जीवी नेपाल,पूर्व गभर्नर तथा आर्थिक सल्लाहकार,राष्ट्रपति कार्यालय