काठमाडौं । नेपालको कानुनी इतिहासमा पहिलो पटक महिला महान्यायाधिवक्ता बनेकी सविता भण्डारी बरालको पदभार ग्रहण सामान्य वातावरणमा सम्भव भएन। आन्दोलनको धुवाँ अझै कार्यालयको भित्तामा टाँसिएको छ, कागजातहरू जलेर खरानी भएका छन्, झ्यालका सिसा चकनाचुर छन्, र कर्मचारी निराश छन्। यस्ता कठिन परिस्थितिमा जिम्मेवारी सम्हाल्दै उहाँले आफ्नो कार्यकाल प्रारम्भ गर्नु ‘चुनौती र अवसर’को अद्वितीय मिश्रण बनेको छ। भदौ २९ गते राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेलबाट शपथ लिँदा पनि सर्वोच्च अदालतको वातावरण असामान्य थियो।
भर्खरै सम्पन्न भदौ २३–२४ को ‘जेन जी’ आन्दोलनले सरकारी संरचनामा ठूलो क्षति पुर्याइसकेको थियो। महान्यायाधिवक्ता कार्यालयसहित देशभरका करिब २५ वटा सरकारी वकिल कार्यालय जलेका वा क्षतिग्रस्त भएको विवरण सार्वजनिक भइसकेको छ। यस्तो अवस्थामा भण्डारीले आफ्नो भूमिकालाई केवल दायित्व मात्र नभई ऐतिहासिक अवसरका रूपमा पनि लिएको देखिन्छ।
“कार्यालय जलेको र कर्मचारीको मनोबल खस्किएको अवस्थामा धेरै काम गर्न सक्छु भन्ने अवस्था छैन,” भण्डारीले स्वीकार गरेकी छन्। तर उहाँले जिम्मेवारीबाट पछि हट्ने मनसाय छैन भन्ने स्पष्ट संकेत दिनुभएको छ। उहाँको पहिलो प्राथमिकता भनेकै कर्मचारीको मनोबल उठाउने र कार्यालयलाई पुनः सञ्चालनमा ल्याउने रहेको छ।
फर्निचर, कम्प्युटरजस्ता भौतिक सामग्री क्षतिग्रस्त भए पनि मुद्दाका फाइल सुरक्षित रहनु सकारात्मक पक्ष भएको उहाँको भनाइ छ। विशेष अदालतमा समेत फाइल सुरक्षित रहनुले संकटबीच पनि आशा जीवित रहेको सन्देश दिएको छ। सरकारवादी मुद्दा प्रायः हार्छन् भन्ने आलोचना लामो समयदेखि सुनिँदै आएको भए पनि भण्डारीले त्यसलाई अस्वीकार गर्दै अदालती प्रक्रिया ढिलो हुनु नै मुख्य कारण हो भन्ने निष्कर्ष प्रस्तुत गरेकी छन्। उहाँका अनुसार, नयाँ पुस्ताका सरकारी वकिल सक्षम र प्रतिस्पर्धी छन्, जसले आगामी दिनमा मुद्दा लयमा ल्याउन मद्दत गर्नेछ।
महिला नेतृत्वको सन्दर्भमा भण्डारीको नियुक्ति ऐतिहासिक उपलब्धि हो। यसले सरकारी महिला वकिलको मनोबल बढाउने अपेक्षा गरिएको छ। आन्दोलनका कारण अधुरो बनेको महिला सरकारी वकिल सम्मेलन असोज २ मा सम्पन्न गर्ने तयारी भइरहेको र त्यसमार्फत महिलाले उठाएका समस्या र चाहनालाई सम्बोधन गर्ने योजना रहेको उहाँले बताएकी छन्।
उहाँले आफ्नो कार्यशैली इमान्दारी र पारदर्शितामा आधारित हुने संकेत दिएकी छन्। “म बदमासी गर्दिन, घुस खाने कुरा हुँदैन। राष्ट्रका लागि केही गर्छु भन्ने सोचका साथ आएको हुँ,” भण्डारीले दृढताका साथ भनिन्। सविता भण्डारी बरालको नियुक्ति केवल ऐतिहासिक मात्र होइन, मुलुकको न्यायिक इतिहासकै निर्णायक मोड पनि हो।
आन्दोलनले सिर्जना गरेको तोडफोड र निराशालाई अवसरमा बदल्ने अठोट उहाँले राखेकी छन्। जेन जी आन्दोलनले उठाएका मुद्दा – भ्रष्टाचारविरोध, पारदर्शिता र न्याय –लाई सार्थकता दिनेगरी उहाँले नेतृत्व गर्ने सन्देश दिएकी छन्।