विशेष आर्थिक रिपोर्ट

नवलपरासी । नेपालको औद्योगिक क्षेत्रमा विदेशी लगानी, आधुनिक प्रविधि र स्वदेशी स्रोत-साधनको प्रभावकारी उपयोगको सफल उदाहरणका रूपमा हङसी शिवम् सिमेन्ट स्थापित भएको छ। चीनको बहुराष्ट्रिय औद्योगिक समूह ‘हङसी होल्डिङ्स’ र नेपालको अग्रणी सिमेन्ट उत्पादक कम्पनी ‘शिवम् सिमेन्ट’बीचको संयुक्त लगानीमा स्थापित यो उद्योग आज नेपालको सिमेन्ट तथा क्लिंकर उत्पादन क्षेत्रमा महत्वपूर्ण शक्तिका रूपमा उदाएको छ। 

नवलपरासीमा अवस्थित अत्याधुनिक उद्योगमा करिब ७० प्रतिशत चिनियाँ र ३० प्रतिशत नेपाली लगानी रहेको कम्पनीले जनाएको छ। सन् २०१८ देखि व्यावसायिक उत्पादन थालेको उद्योगले छोटो समयमै नेपाली निर्माण क्षेत्रको विश्वसनीय साझेदारको पहिचान बनाउन सफल भएको छ।

अत्याधुनिक प्रविधि र उच्च गुणस्तर
हङसी शिवम् सिमेन्टको प्रमुख विशेषता यसको विश्वस्तरीय प्रविधि र गुणस्तरप्रतिको प्रतिबद्धता हो। पूर्ण स्वचालित उत्पादन प्रणाली, आधुनिक प्रयोगशाला र अन्तर्राष्ट्रिय मापदण्डअनुसारको परीक्षण प्रक्रियाले उत्पादनको गुणस्तरलाई सुनिश्चित गरेको छ।

उद्योगले दैनिक ठूलो परिमाणमा क्लिंकर र सिमेन्ट उत्पादन गर्दै देशभित्रको बढ्दो मागलाई सम्बोधन गरिरहेको छ। यसले विगतमा ठूलो मात्रामा हुने सिमेन्ट तथा क्लिंकर आयातलाई प्रतिस्थापन गर्दै नेपालको औद्योगिक आत्मनिर्भरतामा उल्लेखनीय योगदान पुर्‍याएको छ।

राष्ट्रिय गौरवका आयोजनाको भरोसायोग्य साझेदार
नेपालका जलविद्युत आयोजना, पुल, सुरुङमार्ग, राजमार्ग तथा अन्य राष्ट्रिय गौरवका पूर्वाधार निर्माणमा हङसी शिवम् सिमेन्टको प्रयोग व्यापक रूपमा भइरहेको छ।

उच्च कम्प्रेसिभ स्ट्रेन्थ र टिकाउ गुणस्तरका कारण यस सिमेन्टले भूकम्पीय जोखिमयुक्त नेपालमा सुरक्षित र दीर्घकालीन संरचना निर्माणमा महत्वपूर्ण भूमिका खेलेको छ। पूर्वाधार निर्माणको तीव्र गतिसँगै गुणस्तरीय सिमेन्टको आवश्यकता बढिरहेको अवस्थामा उद्योगले देशको विकास अभियानलाई प्रत्यक्ष साथ दिइरहेको छ।

वातावरणमैत्री औद्योगिक अभ्यास
आधुनिक उद्योगका रूपमा हङसी शिवम् सिमेन्टले वातावरणीय जिम्मेवारीलाई समेत प्राथमिकतामा राखेको छ। उद्योगमा जडान गरिएको ‘वेस्ट हिट रिकभरी सिस्टम’ मार्फत उत्पादन प्रक्रियाबाट निस्कने तापीय ऊर्जा पुनः प्रयोग गरी विद्युत उत्पादन गरिन्छ, जसले ऊर्जा दक्षता बढाउनुका साथै कार्बन उत्सर्जन घटाउन मद्दत पुर्‍याएको छ।

त्यसैगरी, उच्च क्षमताका धूलो नियन्त्रण प्रणाली र आधुनिक फिल्टर प्रविधिका कारण उद्योगबाट हुने वायु प्रदूषण न्यूनतम स्तरमा सीमित रहेको कम्पनीको दाबी छ।

रोजगारी र स्थानीय अर्थतन्त्रमा प्रभाव
हङसी शिवम् सिमेन्टले उत्पादनमात्र होइन, रोजगारी सिर्जनामा पनि महत्वपूर्ण योगदान पुर्‍याएको छ। कम्पनीका अनुसार उद्योगमा हाल करिब ४५० जनाले प्रत्यक्ष रोजगारी प्राप्त गरेका छन्। तीमध्ये ३७ जना चिनियाँ प्राविधिक तथा व्यवस्थापकीय जनशक्ति रहेका छन् भने बाँकी अधिकांश नेपाली कर्मचारी, इन्जिनियर, प्राविधिक र श्रमिक कार्यरत छन्।

स्थानीय स्तरमा सिर्जित रोजगारीले युवाहरूलाई स्वदेशमै अवसर उपलब्ध गराएको छ भने क्षेत्रीय अर्थतन्त्रलाई समेत चलायमान बनाएको छ। उद्योगले शिक्षा, स्वास्थ्य, खानेपानी, सडक तथा सामुदायिक विकासका विभिन्न कार्यक्रममार्फत संस्थागत सामाजिक उत्तरदायित्व (CSR) अन्तर्गत पनि योगदान दिँदै आएको छ।

व्यापार घाटा न्यूनीकरणमा रणनीतिक भूमिका
नेपालको निर्माण क्षेत्रको विस्तारसँगै बढेको सिमेन्टको मागलाई स्वदेशी उत्पादनबाट पूर्ति गर्न सफल उद्योगहरूले आयात प्रतिस्थापनमा ठूलो भूमिका खेलेका छन्। हङसी शिवम् सिमेन्टले समेत अर्बौं रुपैयाँ बराबरको आयात प्रतिस्थापन गर्दै विदेशी मुद्रा बचत र व्यापार घाटा न्यूनीकरणमा योगदान पुर्‍याएको आर्थिक क्षेत्रका जानकारहरू बताउँछन्।

निष्कर्ष
हङसी शिवम् सिमेन्ट आज केवल एउटा सिमेन्ट उद्योगमा सीमित छैन; यो नेपालको औद्योगिक रूपान्तरण, उत्पादनमुखी अर्थतन्त्र र पूर्वाधार विकासको महत्वपूर्ण साझेदार बनेको छ। स्वदेशी स्रोत, विदेशी प्रविधि र संयुक्त लगानीको सफल संयोजनमार्फत उद्योगले नेपालमा ठूलो औद्योगिक परियोजना कसरी सफलतापूर्वक सञ्चालन गर्न सकिन्छ भन्ने उदाहरण प्रस्तुत गरेको छ।

आगामी वर्षहरूमा पूर्वाधार विकासको गति अझ तीव्र बन्दै जाँदा हङसी शिवम् सिमेन्ट नेपालको आर्थिक समृद्धि, औद्योगिक आत्मनिर्भरता र राष्ट्रिय विकास यात्राको एक महत्वपूर्ण खम्बाका रूपमा अझ मजबुत बन्दै जाने अपेक्षा गरिएको छ।